Khai Phi's Website

Earning Money In The U.S._Kiếm Tiền Tại Mỹ

Unemployed 65-year old people, and unemployed single parents, who have no bank account and no other money can apply for Social Welfare Program (SWP) at the Social Security Services nearest to their home. SWP provides housing, food, and Medicaid, etc for free. Medicaid covers all health care, but it pays only for part of dental care. When these single parents no longer have a child under 18 years of age, they stop being eligible for SWP. Disabled and low income people can go to the Social Security Services to ask for help.

An amount of money is being taken away by the Social Security Services from your salary on each paycheck. If you are running your own business, an amount of money is also being extracted from your income periodically by the Social Security Services. Therefore in both cases, you can apply for Unemployment Payment at the Social Security Services, and if you work at least for 40 quarters (1 quarter = 1/4 year = 3 months), you are entitled to Social Security Benefit (SSB) when you retire. In addition to SSB, you get Pension Payment when you retire from many government agencies or some private companies. Your employer usually gives you 1% of your gross salary on each paycheck. And this money is put into a Savings Program for retirement. You can invest usually up to 15% of your gross salary on each paycheck to this program. And in this case, your employer gives you 5% of your gross salary on each paycheck. This 5% is put into the program. You can withdraw money from your Savings Program only when you retire.

Người già 65 tuổi thất nghiệp, cha hoặc mẹ độc thân thất nghiệp có con dưới 18 tuổi, nếu không có tiền trong ngân hàng và không có tiền nào khác có thể xin Welfare tại Sở An Ninh Xã Hội (Social Security Services) gần nhà họ nhất. Chương Trình Welfare Xã Hội (Social Welfare Program, SWP) cung cấp miễn phí nhà ở, thực phẩm, và Medicaid, vân vân. Medicaid trả tiền tất cả tốn phí về sức khỏe, nhưng chỉ trả một phần tốn phí về răng. Khi những cha hoặc mẹ độc thân này không còn có con dưới 18 tuổi, họ bị cắt mất SWP. Người bị tàn tật hoặc có thu nhập thấp có thể đến Sở An Ninh Xã Hội xin giúp đỡ.

Sở An Ninh Xã Hội lấy đi một số tiền lương của bạn trên mỗi phiếu lĩnh lương. Nếu bạn làm chủ một cơ nghiệp kinh doanh, Sở An Ninh Xã Hội cũng lấy đi một số tiền thu nhập của bạn vào mỗi định kỳ (mỗi tháng chẳng hạn). Vì vậy trong cả hai trường hợp, bạn có thể đến Sở An Ninh Xã Hội làm đơn hưởng Tiền Thất Nghiệp (Unemployment Payment) và nếu bạn làm việc ít nhất 40 tam cá nguyệt (tam cá nguyệt = 3 tháng), bạn được hưởng tiền Phúc Lợi An Ninh Xã Hội (Social Security Benefit, SSB) khi bạn về hưu. Thêm vào SSB, khi về hưu, bạn có thể được trả Tiền Hưu Trí (Pension Payment) bởi cơ quan chính phủ hoặc hãng tư bạn đã làm việc. Chủ bạn thường cho bạn 1% lương chưa trừ bì của bạn vào mỗi phiếu lĩnh lương. Và số tiền này được bỏ vào Chương Trình Để Dành Tiền (Chương Trình Tiết Kiệm) cho tuổi về hưu (Savings Program for retirement). Bạn có thể đầu tư tới 15% tiền lương chưa trừ bì của bạn trên mỗi phiếu lĩnh lương vào chương trình này. Và trong trường hợp này, chủ của bạn thường cho bạn 5% tiền lương chưa trừ bì của bạn vào mỗi phiếu lĩnh lương. Số tiền 5% này được bỏ vào chương trình. Bạn chỉ có thể rút tiền tiết kiệm khi bạn về hưu.

 

Khai Phi

Like Dracula Sucks Blood_Như Quỷ Nhập Tràng Hút Máu

In the TV show Family Feud hosted by Steve Harvey, they asked one hundred Americans, “Who suck your money most like dracula sucks blood?”. The answer was as follows:
1. IRS (Internal Revenue Service)
2. Children
3. Spouses
4. Mortgage (home loan)

Trong chương trình giải trí TV Family Feud (Gia Đình Đấu Trí) do Steve Harvey điều khiển, người ta đã hỏi một trăm người Mỹ, “Ai hút tiền của bạn nhiều nhất như quỷ nhập tràng hút máu?”. Câu trả lời đã là:
1. Sở thuế Mỹ_IRS (Internal Revenue Service)
2. Con cái
3. Vợ hoặc chồng
4. Ngân hàng cho vay tiền mua nhà_mortgage (home loan)

Documented by Khai Phi Hanh Nguyen_Khai Phi Hạnh Nguyên sưu tầm

American Health Care_Y Tế Mỹ

You are working in the U.S. and you are buying health insurance for yourself and your family.
Let’s call x the amount of money that you pay to this private health insurance company.
In reality this company charges you much more than x. Let’s call this charge X.
Your employer pays to your private health insurance company X-x dollars.
Low income people can apply for Obamacare at the Social Security Services nearest to their home.

An amount of money is being taken away by the Social Security Services from your salary on each paycheck.
So if you work at least for 40 quarters (1 quarter = 1/4 year = 3 months), you are entitled to Medicare Part A.
And when you are 65-year old, you can go to the Social Security Services nearest to your home and apply for your Medical Part A card for free.
Medical Part A pays for your hospitalization bills.

When you retire, you have to apply for your Medical Part B at the Social Security Services nearest to your home in time. Then you have a Medicare Part A and B card. If you apply for Medicare Part B late, you get a penalty. You have to pay on each paycheck for your Medicare Part B that covers 80% of your bills for emergency health care, doctor visits, tests, drugs, vaccinations, etc.
So you have to buy Private Health Insurance Plan C that pays for the remaining 20% of you health care cost. If you want, you can buy Medicare Part D also called Medicare prescription drug benefit that covers more (or everything) for your drugs cost. If you apply for Medicare Part D late, you get a penalty.
Low income people can apply for Obamacare.

Unemployed 65-year old people, and unemployed single parents, who have no bank account and no other money can apply for free Medicaid at the Social Security Services nearest to their home. Medicaid covers all their health care, it pays only for part of their dental care. When these single parents no longer have a child under 18 years of age, they stop being eligible for Medicaid.

Bạn đang làm việc tại Mỹ và đang mua bảo hiểm sức khỏe cho bạn và gia đình.
Gọi x là số tiền bạn trả cho công ty bảo hiểm sức khỏe tư này.
Thật ra công ty tính tiền bạn nhiều hơn x. Gọi số tiền họ tính là X.
Số tiền chủ bạn trả cho công ty là X-x đô la.
Những người có thu nhập thấp có thể mua bảo hiểm sức khỏe Obamacare tại Sở An Ninh Xã Hội gần nhà họ nhất.

Sở An Ninh Xã Hội đang lấy ra khỏi lương của bạn một số tiền trên mỗi phiếu trả lương.
Do đó nếu bạn làm việc ít nhất 40 tam cá nguyệt (tam cá nguyệt = 3 tháng), bạn được hưởng Medicare Part A và khi bạn 65 tuổi, bạn có thể đến Sở An Ninh Xã Hội gần nhà bạn nhất mà làm đơn xin thẻ Medicare Part A miễn phí.
Thẻ Medicare Part A trả các phí tổn nằm bệnh viện của bạn.

Khi bạn về hưu, bạn phải làm đơn xin Medicare Part B tại Sở An Ninh Xã Hội gần nhà bạn nhất kịp thời để bạn có thẻ Medicare Part A và B. Nếu bạn làm đơn xin Medicare Part B chậm trễ, bạn bị phạt. Mỗi tháng bạn phải đóng tiền mua Medicare Part B. Số tiền đóng bị trừ đi trên thẻ lương tháng của bạn. Medicare Part B chỉ trả 80% số tiền bạn điều trị cấp cứu, tiền khám bác sĩ, tiền thử nghiệm, tiền mua thuốc, tiền tiêm chủng ngừa bệnh, vân vân.
Như vậy bạn phải mua Chương Trình Bảo Hiểm Sức Khỏe Tư C để bảo hiểm này trả số tiền 20% còn lại tốn cho sức khỏe của bạn.
Nếu bạn muốn, bạn có thể mua Medicare Part D còn gọi là Medicare prescription drug benefit. Tùy theo bạn mua loại Medicare Part D, bạn được mua thuốc rẻ hơn hoặc bạn không phải trả tiền mua thuốc. Nếu bạn làm đơn xin Medicare Part D chậm trễ, bạn bị phạt.
Những người có thu nhập thấp có thể mua bảo hiểm sức khỏe Obamacare tại Sở An Ninh Xã Hội gần nhà họ nhất.

Những người 65 tuổi thất nghiệp, những cha hoặc mẹ độc thân thất nghiệp có con, nếu không có tiền trong ngân hàng và không có tiền nào khác, có thể làm đơn xin Medicaid miễn phí tại Sở An Ninh Xã Hội gần nhà họ nhất. Medicaid trả tiền cho tất cả tốn phí về sức khỏe, nhưng chỉ trả một phần cho tốn phí về răng. Khi những cha hoặc mẹ độc thân này không còn con dưới 18 tuổi, Medicaid bị cắt mất.

Sở An Ninh Xã Hội = Social Security Services                                                                                                                Công ty bảo hiểm sức khỏe tư = Private health insurance company
Chương Trình Bảo Hiểm Sức Khỏe Tư C = Private Health Insurance Plan C

 

Khai Phi

 

Luật của Thơ Yết Hậu_Khai Phi Hạnh Nguyên

Yết là teo, hậu là cuối. Thơ Yết Hậu là Thơ Tứ Tuyệt câu cuối bị teo chỉ còn là một chữ.

Vần bằng là những chữ có dấu huyền, thí dụ huyền, nàng, chàng, bàn, bò, vân vân, hoặc không có dấu sắc, dấu hỏi, dấu ngã, hay dấu nặng, thí dụ tôi, ta, anh, hoa, trâu, hiên, vân vân.
Vần trắc là những chữ có dấu sắc, đấu hỏi, dấu ngã, hoặc dấu nặng, thí dụ sắc, hỏi, ngã, nặng, vân vân .
Vần bằng viết tắt là B.
Vần trắc viết tắt là T.
O là vần bằng hay vần trắc cũng được.

Kiến trúc của Thơ Yết Hậu:
OTOBOTO
OBOTOBO
OBOTOBT
B
Giống như Thơ Tứ Tuyệt, chữ cuối cùng của câu thứ 3 của Thơ Yết Hậu luôn luôn phải là vần trắc (T).
Thí dụ:

Sống ở trần gian đánh chén nhè.
Thác về âm phủ xách kè kè
Diêm Vương thấy hỏi mang gì đấy ?
Be.

Tú Xương

Đánh chén nhè: nhậu say.
Be: một kiểu chai đựng rượu.

 

Luật Thơ Của Thất Ngôn Tứ Cú Đường Thi_Khai Phi Hạnh Nguyên

Thất Ngôn Tứ Cú Đường Thi nghĩa là thơ Đường bốn câu mỗi câu bảy chữ, còn gọi là Thơ Tứ Tuyệt (tứ là bốn tuyệt là hết nghĩa là bốn câu là hết).

Vần bằng là những chữ có dấu huyền, thí dụ huyền, nàng, chàng, bàn, bò, vân vân, hoặc không có dấu sắc, dấu hỏi, dấu ngã, hay dấu nặng, thí dụ tôi, ta, anh, hoa, trâu, hiên, vân vân.
Vần trắc là những chữ có dấu sắc, đấu hỏi, dấu ngã, hoặc dấu nặng, thí dụ sắc, hỏi, ngã, nặng, vân vân .
Vần bằng viết tắt là B.
Vần trắc viết tắt là T.
O là vẫn bằng hay vẫn trắc cũng được.

Kiến trúc của Thơ Tứ Tuyệt:
OTOBOTO
OBOTOBO
OBOTOBT
OTOBOTO
Chữ cuối cùng (chữ 7) của câu thứ 3 trong bài Thơ Tứ Tuyệt luôn luôn phải là vần trắc (T).
Thí dụ:

Hơn Hẳn

Chớ trách rằng em quá lõa lồ.
Chỉ là lên cưỡi chiếc mô tô
Khi chồng đi vắng vui giây lát,
Hơn hẳn chị em lén có bồ.

KPHN

Nếu bài thơ mới có nhiều đoạn, mỗi đoạn 4 câu mỗi câu 7 chữ, thì chữ cuối cùng (chữ 7) của câu thứ 3 của mỗi đoạn luôn luôn phải là vần trắc (T).
Thí dụ:

Đọc Thơ Tình Yêu

Thơ hay tôi thích đã từ lâu .
Khi xem hiểu được lúc ban đầu ,
Lòng chưa vương vấn tình nhung nhớ
Yêu nét thơ êm đượm chút sầu .

Tôi đọc khá nhiều thơ thế gian ,
Thơ tình đau khổ lúc ly tan ,
Thơ yêu mơ mộng đầy hoa bướm
Tưởng sẽ muôn thu chẳng úa tàn .

Thơ tình tuyệt vọng dấu trong tim .
Xa trông mòn mỏi dáng bên thềm ,
Gần câu chào hỏi tình lên tiếng ,
Yêu đó mà như chỉ mới quen .

Thơ gom những truyện ở ngoài đời ,
Tình người và cả chút tình tôi
Để thơ lên tiếng lòng nhân thế
Chẳng nói được ra nét tuyệt vời .

Tình yêu , ai biết được tình yêu ?
Đến đi như gió thoảng ban chiều ,
Tình cho người biết bao say đắm
Để cõi trần gian tốn mục nhiều .

KPHN

Luật Thơ Của Thất Ngôn Bát Cú Đường Thi_Khai Phi Hạnh Nguyên

Vần bằng là những chữ có dấu huyền, thí dụ huyền, nàng, chàng, bàn, bò, vân vân, hoặc không có dấu sắc, dấu hỏi, dấu ngã, hay dấu nặng, thí dụ tôi, ta, anh, hoa, trâu, hiên, vân vân.
Vần trắc là những chữ có dấu sắc, đấu hỏi, dấu ngã, hoặc dấu nặng, thí dụ sắc, hỏi, ngã, nặng, vân vân .
Vần bằng viết tắt là B.
Vần trắc viết tắt là T.
O là vẫn bằng hay vẫn trắc cũng được.

Luật về vần bằng vần trắc: 
OTOBOTO
OBOTOBO
OBOTOBO
OTOBOTO
OTOBOTO
OBOTOBO
OBOTOBT
OTOBOTO
Thí dụ bài Thất Ngôn Bát Cú Đường Thi sau đây:

Tôn Phu Nhân Quy Thục

Cật ngựa thanh gươm vẹn chữ tòng .
Ngàn thu rạng tiết gái Giang Đông .
Lìa Ngô bịn rịn chòm mây bạc .
Về Hán trau chia mảnh má hồng .
Son phấn thà cam dầy gió bụi .
Đá vàng chị để thẹn nong sông .
Ai về nhắn với Châu Công Cẩn (T)
Thà mất lòng anh được bụng chồng .

Tôn Thọ Tường

hoặc
OBOTOBO
OTOBOTO
OTOBOTO
OBOTOBO
OBOTOBO
OTOBOTO
OTOBOTT
OBOTOBO

Chú thích: chữ cuối cùng của câu 7 trong bài Thất Ngôn Bát Cú Đường Thi luôn luôn phải là vần trắc (T)

Luật về đối tự (chữ đối nhau) trong câu 3 với 4 và trong câu 5 với 6.
Thí dụ:
Lìa Ngô về Hán đối nhau, bịn rịn và trau chia đối nhau, chòm mây bạcmảnh má hồng đối nhau.
Son phấnđá vàng đối nhau, thà camchi để đối nhau, dầy gió bụithẹn non sông đối nhau.
Nói khác đi, câu 3 và 4 làm thành một cặp câu đối (cặp liễn), câu 5 và 6 làm thành một cặp câu đối (cặp liễn) khác.

Luật Về Vần Bằng Vần Trắc Của Thơ Việt Nam_Khai Phi Hạnh Nguyên

Vần bằng là những chữ có dấu huyền, thí dụ huyền, nàng, chàng, bàn, bò, vân vân, hoặc không có dấu sắc, dấu hỏi, dấu ngã, hay dấu nặng, thí dụ tôi, ta, anh, hoa, trâu, hiên, vân vân.
Vần trắc là những chữ có dấu sắc, đấu hỏi, dấu ngã, hoặc dấu nặng, thí dụ sắc, hỏi, ngã, nặng, vân vân .
Vần bằng viết tắt là B.
Vần trắc viết tắt là T.
O là vẫn bằng hay vẫn trắc cũng được.
Có bốn loại câu thơ.
Câu thơ năm chữ : 1 2 3 4 5
Câu thơ sáu chữ : 1 2 3 4 5 6
Câu thơ bảy chữ : 1 2 3 4 5 6 7
Câu thơ tám chữ: 1 2 3 4 5 6 7 8

Luật về vần bằng vần trắc của câu thơ 5 chữ :
OBOTO hoặc
OTOBO

Câu đầu của bài thơ ngũ ngôn cổ điển không cần phải theo luật vần bằng vần trắc của câu thơ 5 chữ.
Thí dụ :
Mỹ (T) nhân (B) quyển (T) châu (B) liêm (B) .
Thâm tọa tần nga mi .
Đãn kiến lệ ngân thấp .
Bất tri tâm hận thùy .
Câu đầu 5 chữ có các vần TBTBB không đúng theo luật vần bằng vần trắc của câu thơ 5 chữ (xem ở trên)

Luật về vần bằng vần trắc của thơ ngũ ngôn cổ điển (thơ ngũ ngôn tứ tuyệt).
Bài thơ gồm 4 câu, mỗi câu 5 chữ, và có thể là 1 trong 4 kiến trúc:

OBOTO
OTOBO
OTOBT
OBOTO

OTOBO
OBOTO
OBOTT
OTOBO

OBOTO
OBOTO
OBOTT
OTOBO

OTOBO
OTOBO
OTOBT
OBOTO

Chữ cuối của câu thứ 3 của thơ ngũ ngôn cổ điển luôn luôn phải là vần trắc (T).

Luật về vần bằng vần trắc của thơ ngũ ngôn mới.
Mỗi câu gồm 5 chữ và có vần điệu. Những câu không đúng luật bằng trắc phải có âm điệu nghe ít nhất xuôi tai.
Thí dụ:

Màu Hoa Phượng

Hoa ơi , còn nhớ ngập trời ,
Lòng ta yêu mãi một người dưới hoa .

Ngày xưa hoa phượng nở
Cánh hồng vương mái nâu .
Em cười hoa thắm đỏ .
Em buồn hoa cũng sầu .

Ngày xưa phương trời nhớ ,
Những lần xa cách lâu ,
Thư hồng đôi tay mở
Cả ngàn lời yêu nhau .

Em ơi màu áo đỏ
Đã qua một nhịp cầu ,
Tình đôi ta muôn thuở
Chỉ còn là thương đau .

Em ơi trời giông tố ,
Lòng anh biết về đâu
Chiều nay hoa phượng nở
Cánh hồng rơi xuống mau .

Em ơi màu phượng nhớ
Là một áng thơ sầu
Viết cho tình đang dở
Những ngày ta có nhau …

KPHN

Luật về vần bằng vần trắc của thơ ngũ ngôn tự do.
Mỗi câu gồm 5 chữ, có vần điệu, chỗ nào không có vần điệu thì phải có âm điệu nghe ít nhất xuôi tai. Câu tuy không theo luật bằng trắc của thơ 5 chữ nhưng có âm điệu nghe ít nhất xuôi tai.

Luật về vần bằng vần trắc của câu thơ 6 chữ.
OBOTOB

Luật về vần bằng vần trắc của câu thơ 7 chữ.
OBOTOBO hoặc
OTOBOTO

Luật về vần bằng vần trắc của câu thơ 8 chữ.
OBOTOBOO

4 cước chú quan trọng:
1) Những chữ 1, 3, 5, 7 và 8 có thể là vẫn bằng hay trắc (O) cũng được .
(Điều nầy gọi là nhất, tam, ngũ, thất, bát bất luật = chữ 1,3,5,7 và 8 không cần theo luật).
2) Câu đầu của bài thơ lục bát hay của quyển truyện thơ lục bát không cần đúng luật bằng trắc:
Thí dụ :
Ngày (B) xưa (B) có (T) anh (B) Trương (B) Chi (B)
Người thì thật xấu hát thì thật hay .
Câu đầu 6 chữ có các vần BBTBBB không đúng theo luật vần bằng vần trắc của câu thơ 6 chữ (xem ở trên).
3) Trong bài thơ lục bát hay trong quyển truyện bằng thơ lục bát, khi câu thơ 6 chữ diễn tả hai ý cách nhau một dấu phẩy (phết) , thì câu này không cần đúng luật bằng trắc:
Thí dụ :
Đầu lòng hai ả tố nga .
Thúy Kiều là chị em là Thúy Vân .
Mai (B) cốt (T) cách (T) , tuyết (T) tinh (B) thần B) .
Mọi người một vẻ mười phân vẹn mười .
Câu thứ ba có 6 chữ có các vần BTTTBB không theo đúng luật vần bằng vần trắc của câu thơ 6 chữ (xem ở trên).
4) Câu đầu của bài thơ ngũ ngôn không cần phải theo luật vần bằng vần trắc của câu thơ 5 chữ.
Thí dụ :
Mỹ (T) nhân (B) quyển (T) châu (B) liêm (B) .
Thâm tọa tần nga mi .
Đãn kiến lệ ngân thấp .
Bất tri tâm hận thùy .
Câu đầu 5 chữ có các vần TBTBB không đúng theo luật vần bằng vần trắc của câu thơ 5 chữ (xem ở trên).

 

Luật Về Vần Điệu Của Thơ Việt Nam_Khai Phi Hạnh Nguyên

Chữ cùng màu trong mỗi đoạn thơ vần với nhau.

Đặc biệt trong thơ lục bát, một bài thơ có khi chỉ là hai câu thơ.
Thí dụ:

Đường Chiều Paris

Paris cô gái mỹ miều ,
Khách du xao xuyến đường chiều Paris .

KPHN

Thí dụ về thơ thất ngôn bát cú:

Tôn Phu Nhân Quy Thục

Cật ngựa thanh gươm vẹn chữ tòng .
Ngàn thu rạng tiết gái Giang Đông .
Lìa Ngô bịn rịn chòm mây bạc .
Về Hán trau chia mảnh má hồng .
Son phấn thà cam dầy gió bụi .
Đá vàng chi để thẹn nong sông .
Ai về nhắn với Châu Công Cẩn
Thà mất lòng anh được bụng chồng .

Tôn Thọ Tường

Thí dụ về thơ tứ tuyệt:

Khứ niên kim nhật thử môn trung .
Nhân diện đào hoa tương ánh hồng .
Nhận diện bất tri hà xứ khứ .
Đào hoa y cựu tiếu đông phong .

Thôi Hậu

KPHN dịch ra văn xuôi :

Cũng ngày hôm nay năm trước, tại giữa cửa ,
Mặt người và hoa đào phản chiếu ánh hồng lên nhau .
Mặt người chẳng biết đi xứ nào .
Hoa đào vẫn như cũ cười gió đông .

KPHN dịch :

Năm xưa cũng giữa cửa này ,
Hoa đào tương ánh mặt người hồng nhau .
Mặt người nay đã về đâu ?
Hoa đào còn đứng cười đầu gió Đông .

Thí dụ về thơ ngũ ngôn:

Mỹ nhân quyển châu liêm ,
Thâm tọa tần nga mi .
Đãn kiến lệ ngân thấp .
Bất tri tâm hận thùy .

KPHN dịch ra văn xuôi :

Người đẹp vén bức rèm có những hạt châu ,
Ngồi im lặng lông mày cau lại .
Ta thấy rõ ràng nước mắt ướt long lanh
Chẳng biết lòng giận ai .

Lạc Thủy Đỗ Quý Bái dịch:

Mỹ nhân vén bức rèm châu ,
Lặng ngồi buồn bã nhẹ cau nét ngài .
Rành rành ngấn lệ vừa phai .
Chẳng hay lòng đã vì ai giận hờn ?

Thí dụ về thơ lục bát:

Trong như tiếng hạc bay qua .
Đục như nước suối mới sa nửa vời .
Tiếng khoan như gió thoảng ngoài .
Tiếng mau sầm sập như trời đổ mưa .

Trích Kim Vân Kiều Truyện – Nguyễn Du

Thí dụ về thơ song thất lục bát:

Thuở trời đất nổi cơn gió bụi ,
Khách má hồng nhiều nỗi truân chuyên .
Xanh kia thăm thẳm từng trên ,
Vì ai gây dựng cho nên nỗi này ?

Trích Chinh Phụ Ngâm – Đoàn Thị Điểm

KPHN dịch ra văn xuôi :

Vào thời kỳ chiến tranh ,
Phụ nữ bị nhiều nỗi khổ đau .
Hỡi Trời ở trên mây xanh cao kia !
Vì ai mà cảnh này xảy ra ?

Thí dụ về thơ mới:

Đọc Thơ Tình Yêu

Thơ hay tôi thích đã từ lâu .
Khi xem hiểu được lúc ban đầu ,
Lòng chưa vương vấn tình nhung nhớ
Yêu nét thơ êm đượm chút sầu .

Tôi đọc khá nhiều thơ thế gian ,
Thơ tình đau khổ lúc ly tan ,
Thơ yêu mơ mộng đầy hoa bướm
Tưởng sẽ muôn thu chẳng úa tàn .

Thơ tình tuyệt vọng dấu trong tim .
Xa trông mòn mỏi dáng bên thềm ,
Gần câu chào hỏi tình lên tiếng ,
Yêu đó mà như chỉ mới quen .

Thơ gom những truyện ở ngoài đời ,
Tình người và cả chút tình tôi
Để thơ lên tiếng lòng nhân thế
Chẳng nói được ra nét tuyệt vời .

Tình yêu , ai biết được tình yêu ?
Đến đi như gió thoảng ban chiều ,
Tình cho người biết bao say đắm
Để cõi trần gian tốn mục nhiều .

KPHN

Thí dụ về thơ tự do:

Yêu

Yêu là gì nhỉ ? Là sự rung động …
Của con tim non nớt dại khờ ,
Của kẻ mới tập tễnh bước vào đời ,
Của gã tập uống rượu nhớ , thương , đau
Mới nhấp môi đã chết đứng say mèm
Trong khi nàng vẫn bướm lượn nhởn nhơ
Như tiên nữ dáng huyền đầy quyến rũ
Đang bay tới chân trời nàng ước
Gặp hoàng tử trẻ , khoẻ , đẹp , khôn , giàu …

Nhưng mộng là giả và cuộc đời mới thực .
Em cứ ngây thơ bận sống trong
Để anh sống trong nỗi niềm tuyệt vọng
Vì kiếp nghèo , xấu , dở … lại ngu ngơ

Vu Hung

Chính Vận & Thông Vận_Phần Thêm Vào Của Lạc Thủy Đỗ Quý Bái

Vận là vần điệu, chính vận là vần điệu chính thống, nghĩa là hai chữ có vần điệu tuyệt đối giống nhau. Thí dụ: tòng, Đông, hồng, sông, chồng vần tuyệt đối với nhau như dưới đây:

Tôn Phu Nhân Quy Thục

Cật ngựa thanh gươm vẹn chữ tòng .
Ngàn thu rạng tiết gái Giang Đông .
Lìa Ngô bịn rịn chòm mây bạc .
Về Hán trau chia mảnh má hồng .
Son phấn thà cam dầy gió bụi .
Đá vàng chi để thẹn nong sông .
Ai về nhắn với Châu Công Cẩn
Thà mất lòng anh được bụng chồng .

Tôn Thọ Tường

Thí dụ: châu  cau; ngài, phai  ai vần tuyệt đối với nhau như dưới đây:

Mỹ nhân vén bức rèm châu ,
Lặng ngồi buồn bã nhẹ cau nét ngài .
Rành rành ngấn lệ vừa phai.
Chẳng hay lòng đã vì ai giận hờn ?

Lạc Thủy Đỗ Quý Bái dịch từ thơ chữ Hán

Thông vận là vần điệu không tuyệt đối giống nhau. Thí dụ trung vần với hồng như dưới đây:

Khứ niên kim nhật thử môn trung .
Nhân diện đào hoa tương ánh hồng .
Nhận diện bất tri hà xứ khứ .
Đào hoa y cựu tiếu đông phong .

Thôi Hậu

Các Loại Thơ & Thể Thơ Việt Nam_Khai Phi Hạnh Nguyên

Có ba loại thơ, trong mỗi loại có nhiều thể thơ.
Loại thơ cổ điển.
Loại thơ mới.
Loại thơ tự do.
Loại thơ cổ điển gồm có năm thể thơ.
Thể thơ thất ngôn bát cú (bài thơ gồm tám câu mỗi câu bảy chữ).
Thể thơ tứ tuyệt (bài thơ gồm bốn câu mỗi câu bảy chữ).
Thể thơ ngũ ngôn (bài thơ gồm bốn câu mỗi câu năm chữ).
Thể thơ lục bát (một bài thơ, hoặc một quyển truyện bằng thơ, bắt đầu bằng một câu sáu chữ tiếp theo là một câu tám chữ và cứ thế tiếp tục).
Đặc biệt trong thơ lục bát, một bài thơ có khi chỉ là hai câu thơ.
Thí dụ:

Đường Chiều Paris

Paris cô gái mỹ miều ,
Khách du xao xuyến đường chiều Paris .

KPHN

Thể thơ song thất lục bát (một bài thơ, hoặc một quyển truyện bằng thơ, bắt đầu bằng hai câu mỗi câu bảy chữ tiếp theo là một câu sáu chữ rồi một câu tám chữ và cứ thế tiếp tục).
Loại thơ mới.
Bài thơ mới
Gồm toàn những câu thơ năm chữ (mỗi câu là một câu của thơ ngũ ngôn).
Gồm toàn những câu thơ bảy chữ (mỗi câu là một câu của thơ thất ngôn bát cú).
Gồm toàn những câu thơ tám chữ (mỗi câu là câu tám chữ của thơ lục bát).
Gồm cả những câu năm chữ (giống như câu thơ ngũ ngôn), bảy chữ (giống như câu thơ thất ngôn), sáu chữ (giống như câu sáu chữ trong thơ lục bát) và tám chữ (giống như câu tám chữ trong thơ lục bát).
Như vậy thơ mới dùng những câu thơ của thơ cổ điển.
Loại thơ tự do
Không theo luật của loại thơ cổ điển và loại thơ mới.
Người làm thơ tự do viết theo ý mình, nhưng phải có vần điệu vì thơ không có vần điệu không gọi là thơ.

Thí dụ về thơ thất ngôn bát cú:

Tôn Phu Nhân Quy Thục

Cật ngựa thanh gươm vẹn chữ tòng .
Ngàn thu rạng tiết gái Giang Đông .
Lìa Ngô bịn rịn chòm mây bạc .
Về Hán trau chia mảnh má hồng .
Son phấn thà cam dầy gió bụi .
Đá vàng chi để thẹn nong sông .
Ai về nhắn với Châu Công Cẩn
Thà mất lòng anh được bụng chồng .

Tôn Thọ Tường

Thí dụ về thơ tứ tuyệt:

Khứ niên kim nhật thử môn trung .
Nhân diện đào hoa tương ánh hồng .
Nhận diện bất tri hà xứ khứ .
Đào hoa y cựu tiếu đông phong .

Thôi Hậu

KPHN dịch ra văn xuôi :

Cũng ngày hôm nay năm trước, tại giữa cửa ,
Mặt người và hoa đào phản chiếu ánh hồng lên nhau .
Mặt người chẳng biết đi xứ nào .
Hoa đào vẫn như cũ cười gió đông .

KPHN dịch :

Năm xưa cũng giữa cửa này ,
Hoa đào tương ánh mặt người hồng nhau .
Mặt người nay đã về đâu ?
Hoa đào còn đứng cười đầu gió Đông .

Thí dụ về thơ ngũ ngôn:

Mỹ nhân quyển châu liêm ,
Thâm tọa tần nga mi .
Đãn kiến lệ ngân thấp .
Bất tri tâm hận thùy .

KPHN dịch ra văn xuôi :

Người đẹp vén bức rèm có những hạt châu ,
Ngồi im lặng lông mày cau lại .
Ta thấy rõ ràng nước mắt ướt long lanh 
Chẳng biết lòng giận ai .

Lạc Thủy Đỗ Quý Bái dịch:

Mỹ nhân vén bức rèm châu ,
Lặng ngồi buồn bã nhẹ cau nét ngài .
Rành rành ngấn lệ vừa phai .
Chẳng hay lòng đã vì ai giận hờn ?

Thí dụ về thơ lục bát:

Trong như tiếng hạc bay qua .
Đục như nước suối mới sa nửa vời .
Tiếng khoan như gió thoảng ngoài .
Tiếng mau sầm sập như trời đổ mưa .

Trích Kim Vân Kiều Truyện – Nguyễn Du

Thí dụ về thơ song thất lục bát:

Thuở trời đất nổi cơn gió bụi ,
Khách má hồng nhiều nỗi truân chuyên .
Xanh kia thăm thẳm từng trên ,
Vì ai gây dựng cho nên nỗi này ?

Trích Chinh Phụ Ngâm – Đoàn Thị Điểm

KPHN dịch ra văn xuôi :

Vào thời kỳ chiến tranh ,
Phụ nữ bị nhiều nỗi khổ đau .
Hỡi Trời ở trên mây xanh cao kia !
Vì ai mà cảnh này xảy ra ?

Thí dụ về thơ mới:

Đọc Thơ Tình Yêu

Thơ hay tôi thích đã từ lâu .
Khi xem hiểu được lúc ban đầu ,
Lòng chưa vương vấn tình nhung nhớ
Yêu nét thơ êm đượm chút sầu .

Tôi đọc khá nhiều thơ thế gian ,
Thơ tình đau khổ lúc ly tan ,
Thơ yêu mơ mộng đầy hoa bướm
Tưởng sẽ muôn thu chẳng úa tàn .

Thơ tình tuyệt vọng dấu trong tim .
Xa trông mòn mỏi dáng bên thềm ,
Gần câu chào hỏi tình lên tiếng ,
Yêu đó mà như chỉ mới quen .

Thơ gom những truyện ở ngoài đời ,
Tình người và cả chút tình tôi
Để thơ lên tiếng lòng nhân thế
Chẳng nói được ra nét tuyệt vời .

Tình yêu , ai biết được tình yêu ?
Đến đi như gió thoảng ban chiều ,
Tình cho người biết bao say đắm
Để cõi trần gian tốn mục nhiều .

KPHN

Thí dụ về thơ tự do:

Yêu

Yêu là gì nhỉ ? Là sự rung động …
Của con tim non nớt dại khờ ,
Của kẻ mới tập tễnh bước vào đời ,
Của gã tập uống rượu nhớ , thương , đau
Mới nhấp môi đã chết đứng say mèm
Trong khi nàng vẫn bướm lượn nhởn nhơ

Như tiên nữ dáng huyền đầy quyến rũ
Đang bay tới chân trời nàng ước mơ
Gặp hoàng tử trẻ , khoẻ , đẹp , khôn , giàu …

Nhưng mộng là giả và cuộc đời mới thực .
Em cứ ngây thơ bận sống trong mơ
Để anh sống trong nỗi niềm tuyệt vọng
Vì kiếp nghèo , xấu , dở … lại ngu ngơ …

Vu Hung