Khai Phi's Website

The Loss of Sixteen Tonnes of Gold in the Treasury of the Republic of Vietnam_Vấn Đề Mất Mười Sáu Tấn Vàng trong Ngân Khố Việt Nam Cộng Hòa

Late President Tran Van Huong of the Republic of Vietnam announced that sixteen tonnes of gold in the Treasury of the Republic of Vietnam were lost.
1. If Late President Tran Van Huong signed the document regarding the transfer of sixteen tonnes of gold from Late President Nguyen Van Thieu, Late President Tran Van Huong would be responsible for the gold loss.
2. If Late President Nguyen Van Thieu did not transfer the sixteen tonnes of gold to Late President Tran Van Huong, Late President Nguyen Van Thieu would be responsible for the gold loss.

Cố Tổng Thống Việt Nam Cộng Hòa là Trần Văn Hương đã thông báo rằng mười sáu tấn vàng trong Ngân Khố đã bị mất.
1. Nếu Cố Tổng Thống Trần Văn Hương đã ký nhận mười sáu tấn vàng do Cố Tổng Thống Nguyễn Văn Thiệu bàn giao, thì Cố Tổng Thống Trần Văn Hương phải chịu trách nhiệm về vấn đề mất mười sáu tấn vàng.
2. Nếu Cố Tổng Thống Nguyễn Văn Thiệu đã không bàn giao mười sáu tấn vàng cho Cố Tổng Thống Trần Văn Hương, thì Cố Tổng Thống Nguyễn Văn Thiệu phải chịu trách nhiệm về vấn đề mất mười sáu tấn vàng.

Khai Phi

Seven Things Not To Do In Vietnam_Bảy Điều Đừng Làm Ở Việt Nam

1. Don’t Stop While Crossing The Street.  While crossing the street = trong khi băng qua đường phố. 

A lot of people cross the street, they don’t falter, they set a course and they walk it, and that’s because the way that traffic works in Vietnam. It’s the motorbikes and the cars responsibility to accommodate you into their flow, so you will notice that you can cross anywhere in the street and the motorbikes will be a kind of flow around you like a school of fishes that are anticipating you crossing on the line that you are on, and they plan accordingly, so don’t stop at random points.

Nhiều người băng qua đường phố, họ tự tin, ho vạch ra một con đường đi và họ bước theo đó, bởi vì giao thông ở Việt Nam là như vậy. Xe mô tô và xe hơi khi di chuyển có trách nhiệm thích hợp với bạn. Bởi vậy bạn sẽ để ý rằng bạn có thể băng qua bất cứ nơi nào trên đường phố và xe mô to sẽ là một loại dòng đi động quanh bạn như một bầy cá trông đợi bán tiếp tục băng qua đường phố, xe mô tô sẽ tính di chuyển một cách thích họp theo bạn. Vậy đừng dừng lại tại bất cứ một điểm nào.

2. Don’t Use Taxis.  Use Grabs.  Grab = xe ôm
3. Don’t Be Afraid To Haggle.  Haggle = mặc cả (trả giá)
4. Don’t Skip Street Food.  Skip = bỏ qua
5. Don’t Confuse Currency.  $2 = 50,000 dong (đồng)

6. Don’t Book Online.  Book online = mua trên internet
7. Don’t Be Afraid Of Talking To Locals.  Locals = người địa phương

Chuyện Lòng

“Dòng đời trôi đã về chiều, mà lòng mến còn nhiều, đập gương xưa tìm bóng”.
(Trích trong bài hát Gửi Gió Cho Mây Ngàn Bay).

Chuyện lòng năm ngoái năm xưa
Đêm qua trong mộng vẫn chưa đổi dời.
Dây tơ ai buộc, ai mời,
Đầm Long Môn * đính ước thời đã xa.
Quê ta ngày ấy hiền hòa.
Tình ta thuở ấy mặn mà dễ thương.
Đời như giấc mộng thiên đường,
Ta đâu nhớ được hoa hường lắm gai.
Tương lai anh gắng miệt mài.
Em tương tư đợi chờ ngày phượng loan.
Thói đời hay hợp rồi tan,
Tình ta cũng thế dở dang nửa đàng.
Lệ tuôn lã chã hai hàng.
Anh đau em khổ đôi đàng rẽ chia.
Sáu mươi năm sống chia lìa.
Đêm nay ngồi khóc đầm đìa nhớ anh.
Chẳng nên duyên lúc đầu xanh,
Nhưng em vẫn giữ hình anh trọn đời.
Nếu anh còn sống phương trời,
Xin anh ấp ủ khoảng đời có nhau …

Las Vegas, September 14, 2020

“Anh ơi anh ở phương nào,
Có hay em vẫn lệ trào nhớ anh?”
(Gửi Nguyễn Minh Hoàng)

*Đầm Long Môn: Điển Tích Chọn Lọc của Mộng Bình Sơn.
Ngày xưa có một cái đầm nước rất đẹp, các trai tài gái sắc thường dạo chơi trong dịp cuối thu. Vào mùa này, các cây cối đều rụng lá, riêng có hai loại cây Mai và Trúc lá vẫn xanh tươi, làm chú ý mọi du khách đi thưởng ngoạn, trong số đó có nàng Hoàng Kỳ Mai và chàng Lâm Bá Trúc, một người bẻ một cành Mai, người kia bẻ một cành Trúc rồi thề nguyền “Hai cành Trúc Mai là đôi chúng ta. Nếu quả lương duyên trời định, chúng ta nên vợ chồng, thì sau khi chúng ta cùng nhau ném cành mai và cành trúc này xuống mặt hồ, mỗi nơi một vật, nếu gió đưa nước cuốn hai cành trúc mai hòa hợp, chúng ta sẽ về thưa lại với song đường tác hợp lương duyên”. Kết quả là hai cành trúc mai hiệp nhau một chỗ nên Lâm Bá Trúc và Hoàng Kỳ Mai được tác thành chồng vợ.

Cao Minh Nguyệt

Nghìn Thu Vương Vấn

Đây là một lá thư tình cuối cùng không gửi, cũng là một chuyện tình đẹp dang dở, đă nói lên được tất cả tấm lòng chân thành của một thiếu nữ đối với người yêu. Lý do phải sinh ly (sống xa cách nhau không bao giờ gặp lại) tác giả không nói ra mà để độc giả có thể đoán, như vậy hay hơn.

Bài này giúp tôi biết được một tâm hồn đẹp và cao quý trong một con người (personalite’) tình (coeur) và lý (raison) cân bằng một cách tuyệt vời.

Khai Phi

Nghìn Thu Vương Vấn

Anh thương,

Đây là lá thư duy nhất và cũng là lá thư cuối cùng em gởi cho anh từ khi chúng mình xa cách. Cách gởi cũng dị thường hơn bao nhiêu trăm thư trước mình gởi cho nhau, qua bưu điện hay nhờ tay người đưa tin; mà cũng không như huyền thoại cổ tích, cậy lá thắm, chim xanh. Em không có cách nào hơn là đặt tin tưởng mãnh liệt vào thần giao cách cảm (1), hy vọng anh sẽ thông đạt tâm tư em qua không gian và thời gian, bằng quả tim đã từng đập hàng triệu nhịp cho em, rung động, sung sướng, hy vọng, khổ đau cùng em

Đã hơn nửa thế kỷ xa nhau, trong anh và em, mỗi người có hai nhân vật rất lạ lẫm cùng nhau, một của trước ngày mình chia cách, và một của nửa đời còn lại. Thế nên, để thoải mái chuyện trò, em đề nghị với anh là ta hãy tạm quên đi rằng anh và em là hai kẻ bằng xương thịt; mà là hai tâm hồn ma của liêu trai (2), vì nợ tình chưa dứt, trở về thế gian, âu yếm tâm sự cùng nhau một đêm mưa gió. Có được không anh?

Đêm nay em chỉ là hồn ma, người yêu thuở trước của anh. Em đang ở một thế giới huyền ảo, đầm đìa châu lệ thương nhớ anh, và gọi tên anh thảm thiết. Anh có nghe không? Em còn nhiều ẩn tình chưa được kể hết với anh lần mình gặp gỡ chia tay cuối cùng. Hồn em còn thổn thức, muốn sống lại với anh những ngày qua trong giây lát quý báu hữu hạn này.

Anh còn nhớ xưa mình yêu nhau đến độ nào và ra sao không? Thư mình gởi cho nhau mỗi ngày trong mấy năm em còn ở quê nhà và sau khi em sang Pháp là hơi thở, là nguồn vui, là lẽ sống, là hạnh phúc của nhau, mặc dù cũng có lúc chúng chỉ mang lại một nỗi buồn tê tái vì ta yêu nhiều và thiếu vắng nhau. Trong những thư dài não ruột cho em anh đã viết những câu thơ như: “Năm dài thương nhớ cũng triền miền. Đời cách xa nhau, rét vạn miền”. Có lúc anh mượn ý của một văn hào Pháp để nói với em “Anh muốn hôn tất cả những bước đường em đi”. Đất rộng vô biên, biển sông không bến đỗ, trời mây mênh mông, núi cao vời vợi, sông Tương chia rẽ đôi ta bên nớ, bên này, mà anh vẫn mỗi ngày theo dõi thời tiết ấm lạnh và tin tức thời sự ở Paris, vì đó là nơi em ở.

Anh có nhớ lúc em còn ở bên nhà, anh thường đến chơi với anh Hạnh, bạn thân của anh ở cạnh nhà em, nhìn trộm em lúc em đi học về? Anh còn nhớ không, thuở ấy Vương, em trai anh, và Phương, em họ em là cánh chim đưa thư cho hai chúng mình? Nay Vương đã mất ngoài chiến trận để gìn giữ quê hương, để lại đàn vợ yếu con thơ, và Phương cũng lìa trần vì bệnh đái đường. Phương cũng bỏ lại một gia đình đơn chiếc. Lúc ấy anh đã ra tú tài tòan phần, mà em vẫn còn trung học, cùng lớp với Vương. Nên khi Vương mang tập thơ ảnh của em về nhà, anh đã ngang nhiên viết vào dưới hình em, lúc đó tóc dài quá nửa lưng và hay khóc khi đọc tiếu thuyết buồn, bốn câu thơ sau “Có nghĩa gì đâu mớ tóc dài. Mà sao ràng buộc cánh chim bay? Những là suối mắt khi dâng lệ. Dìm đắm lòng trai xuất ải ngoài” Dễ ghét làm sao!

Hai con đường chúng ta ở cắt ngang nbau. Anh và em có thể nhìn hình bóng nhau qua balcon của mỗi nhà. Anh viết thơ trách em “Đó đây cách một con đò. Xa xôi chi đó mà chờ không sang? Chiều nghe gió lộng cuối làng. Nghe lòng dìu dịu nhớ thương khôn cùng. Đó đây cách mấy con sông, Cách bao nhiêu bến mà lòng cách xa? Chiều nay nắng đổ bóng tà. Trên con sông cũ hay là về đâu? Nhớ nhau biết nhớ phương nào. Buồn không sao hiểu vì sao mà buồn. Chỉ duy biết có một hôm. Gặp em thấy đỡ cô đơn rất nhiều. Thế thôi rồi dáng diễm kiều. Xa tôi tôi thấy những chiều nhớ thương”.

Trước buổi em lên đường, anh có viết một bài trường thi cho em, và gởi một đoạn đến đài Pháp Á nhờ cô Giáng Hương ngâm tặng em. Ta gặp nhau đêm trước để từ giả nhau. Anh không có mặt sáng hôm sau ở phi trừơng Tân Sơn Nhứt để đưa tiễn em, vì có ba má em và nhiều người khác. Nhưng trong thư cho em, anh viết “Tiễn đưa dù phải theo nghìn dặm. Thì cũng cùng nhau một phút lìa”.

Rồi một năm kia em nghe một cha công giáo giảng thuyết thật hay. Sau đó em lại đọc quyển Les Pense’es của Pascal. Em bị chấn động mạnh, chỉ muốn bỏ hết tình yêu riêng tư của mình để sống cho nhân loại. Em quyết định sẽ học các ngành chuyên môn y khoa, rồi ra trường, đi tới những nơi hẻo lánh, có dân cư khốn cùng để giúp thí công cho họ. Nên dù hai đứa lúc ấy vẫn yêu nhau tha thiết, em van anh nên quên em để em lo tròn mộng ước của mình.

Anh yêu ơi, em đã muôn vàn lỗi ước với anh, mà rồi cũng không tròn nguyện vọng thanh cao của mình. Anh lấy vợ. Em lập gia đình với người khác. Cả anh và em đều tròn bổn phận của người chồng và vợ tốt trong gia đình, nhưng trong tim vẫn không quên được hình bóng người xưa.

Có một lần một bạn của em thoáng thấy bài thơ Paris Chiều Nay, Ngồi Nhìn Mưa Bay của một tác giả trùng tên với anh trên số 54 của tạp chí TRẺ ở Virginia, chị ấy cắt gởi cho em với câu hỏi “Có phải là người của chị không?” Em lặng người trong hai phút, hơi thở loạn nhịp, hoang mang giữa hy vọng và ngờ vực. Em tự hỏi “Trời ơi, có phải là anh chăng?” Văn phong, ý và ngữ vựng của bài fhơ sao rất giống như của anh thường dùng khi viết thư cho em mỗi ngày khi xưa. Em đặt câu hỏi bao nhiêu lần “Đây là mộng hay thật? Ta đang mơ hay ta đang tỉnh?”. Nhưng rồi sau một đêm đắn đo em quyết định họa lại thơ ấy bằng bài Có Phải Là Anh, rồi gởi cho tạp chí TRẺ đó. Sau những ngày chờ đợi, em nhận được số 68 của tạp chí TRẺ gởi tặng em với bài Paris Chiều Nay, Ngồi Nhìn Mưa Bay đăng lại bên cạnh bài Có Phải Là Anh của em. Em thấp thỏm mấy tuần dài lê thê chờ mong tin nhạn mỗi ngày một bặt. Thì ra đó chỉ là một trường hợp trùng cả tên, họ và chữ lót.

Thế là tình mình chỉ có thế thôi. Em đã khóc thầm mấy ngày đêm và ghi trong quyển tạp ký của mình “Anh ơi anh ở nơi nào, Có hay em vẫn lệ trào nhớ anh”. Em nhớ đoạn thơ sau anh viềt cho em ngày nọ mà đoạn trường đứt ruột “Nhiều thương để có ngày tan vỡ. Đừng nói là không chuyện hững hờ. Ôi những ngày xưa, ngày tiễn biệt. Ngày sau ai nhớ lại bao giờ. Bao giờ lại gặp trên đường đời. Hay một lần là một thuở thôi?”. Em đã cãi lẽ với anh khi ấy. Nhưng bây giờ phải nhận thức là chung cuộc tình mình đã dở dang.

Nhưng mọi khổ đau rồi cũng dịu với thời gian. Bây giờ em đã đỡ xót xa nhiều. Đã gặp và yêu nhau như chúng mình yêu cũng đã là một ân huệ lớn trời ban cho. Vì không phải ai cũng gặp được người tri kỷ và có mối tình tuyệt vời như của chúng mình. Tình anh cho em đã mang lại hoa gấm vàng son cho tâm hồn em thuở còn con gái. Nên anh ơi, dù sau hơn nửa thế kỷ hạnh phúc bên chồng con, ngàn thu em vẫn yêu anh và ầp ủ bóng hình anh trong tim đến ngày nhắm mắt. Em tạ ơn trời phật đã cho anh đến với đời em từ buổi ban đầu. Em tri ân anh đã là người yêu lý tưởng của em, và em thành tâm khấn nguyện cho anh cũng hạnh phúc như em.

Nhưng đã quá trễ rồi. Đã đến lúc chúng mình phải vĩnh viễn rời nhau. Em đi đây nha anh. Xin anh đừng ngoái lại nhìn em nữa để cho lòng kẻ này bớt vấn vương.

Người xưa,

Cao Minh Nguyệt.

Chú thích của Khai Phi

(1) thần giao cách cảm: telepathy (the direct communication of thoughts or feelings from one person to another without using speech, writing, or any other normal method), te’le’pathie (transmission extrasensorielle de sensations et de pense’es a` grande entre deux ou plusieurs sujets): truyền trực tiếp từ một người sang người khác những ý nghĩ và cảm giác trong khi xa cách nhau không cần nói, viết, hoặc bằng bất cứ một phương pháp bình thường nào khác; vậy thì tác giả tưởng tượng nàng và người yêu xưa mỗi người thành một (2) tâm hồn ma của liễu trai mà gặp nhau.

Example of telepathy:
Two people dream the same thing at the same time.
Explication:
Telepathy: a person dreams and immediately communicates with another one who sleeps in another place what he/she experiences in the dream.
Thí dụ về thần giao cách cảm:
Hai người chiêm bao thấy cùng một chuyện cùng một lúc.
Giải thích:
Thần giao cách cảm: một người chiêm bao lập tức truyền những gì mình trải qua trong chiêm bao cho người kia nằm ngủ chỗ khác.

TÔI CÓ BA MỐI TÌNH_Chương VI Sinh Ly_Khai Phi Hạnh Nguyên

**************************************************

CHƯƠNG VI
Sinh Ly

**************************************************

Tôi bỗng lại nhớ tới câu nói của Khoa: Tính cẩn thận của mày rất hay trong việc đưa Lan về nhà nhưng trở thành nhút nhát trong việc “đổ bộ tiệm may”. Hắn nói đúng và tôi đã nhút nhát thêm một lần nữa khi lo ngại rằng dì Ba cảm thấy lẻ loi vì hai cô gái cùng Khoa và tôi càng ngày càng thân nhau.
Lần này tôi sắp bảo hắn vài chuyện chẳng biết hắn có nghĩ rằng tôi nhút nhát không.
Khoa đã chỉ cho tôi bảy bí quyết dựa vào đó mà làm cho người khác nghe theo lời mình.
Thứ nhất phải biết người ta thích cái gì.
Thứ hai phải biết người ta muốn cái gì.
Thứ ba phải biết người ta cần cái gì.
Thứ tư phải biết người ta ghét cái gì.
Thứ năm phải biết người ta sợ cái gì.
Thứ sáu phải biết tình trạng nội tâm của người ta lúc mình nói với họ: vui (hỷ), giận (nộ), yêu (ái), ghét (ố), buồn (ai), sợ (cụ), muốn (dục).
Thứ bảy nên “tiên hạ thủ vi cường” nghĩa là ra tay trước lấy thế mạnh.
Trong một bữa ăn vặt, khi Khoa uống hết nửa chai Larue, tôi nói với hắn:
_Dì Ba một lần đã nói những đường liên tỉnh an ninh về vấn đề trộm cướp nhưng khi trời tối là nơi Việt Cộng hoạt động. Vậy từ nay mình sẽ khởi hành đi Mỹ Tho khi trời vừa hết tối và về tới Sài Gòn khi trời sắp tối.
_Mày nhắc tao mới nhớ, làm như thế đi. Khoa nói.
_Còn nữa, tôi nói tiếp, bỏ luôn việc mua bia để sẵn trong tiệm may vì như thế dì Ba có thể thành nghiện rượu. Chỉ mua bia đủ uống trong ngày Chủ Nhật và mua thức ăn đầy đủ luôn cho ngày Thứ Hai là cùng vì thức ăn để lâu thành không ngon. Tao không tiếc tiền đâu mà chỉ cân nhắc lợi hại thôi.
Khoa suy nghĩ và đồng ý:
_Phải đó, như thế tốt hơn.
Rồi hắn nhìn tôi và cười hỏi:
_Hôm nay tại sao mày lại nghĩ ra được mấy điều hay như vậy ?
Tôi im không trả lời vì không biết tại sao.
Tôi lo ngại dì Ba cảm thấy le loi, dì có thể thành nghiện rượu . Ngoài ra, dì không muốn chúng tôi tốn tiền nhiều vô ích nên đã cản tôi gọi năm ly cà phê sữa đá sau khi ăn hủ tíu. Dì nói:
_Uống trà được rồi, về nhà uống cà phê thoải mái hơn.
Những gì ba người đàn bà tiệm may Như Ý làm, những gì họ không làm và cách kiếm ăn của họ hấp dẫn đối với tôi làm tôi cảm động rồi dần dần mến thương họ mặc dầu dưới mắt người đời họ chỉ là một bà chủ tiệm may nhỏ và hai cô thợ may. Tôi sau này kiếm ăn chắc chắn sẽ không lương thiện như tiệm may Như Ý. Một thí dụ nhỏ nhất: tôi sẽ phải kê vào đơn thuốc ít nhất một thứ thuốc hiệu thuốc tây chỉ được phép bán nếu có đơn của bác sĩ. Như thế để bệnh nhân mỗi khi đau ốm phải trở lại phòng khám bệnh của tôi trong khi bệnh của họ nhiều trường hợp chỉ cần dùng những thứ thuốc ai cũng được phép mua. Ôi, nói về lương thiện tôi sẽ kém xa dì Ba, Hường và Lan. Những người quyền hành, giàu sang, họ như thế nào tôi xin miễn nói đến vì tôi không muốn làm đổ nồi cơm của bất cứ ai.
Tình yêu của tôi đối với Lan có lẽ khác tình yêu của Khoa đối với Hường. Tôi cảm động khi mới gặp Lan, mến thương rồi mới yêu nàng.
Khoa gặp Hường có lẽ yêu Hường ngay rồi sau đó thương yêu nàng.
Có lẽ không ai có thể nói tình yêu của mình sâu đậm tới bao nhiêu mà phải để thời gian trả lời. Tôi bỗng mỉm cười, thầm đổi câu “Thức lâu mới biết đêm dài. Ở lâu mới biết lòng người có nhân” thành “Thức lâu mới biết đêm dài. Ở lâu mới biết lòng ai thương nhiều”.
Bây giờ Khoa và tôi giống như con cháu trong tiệm may Như Ý. Chúng tôi tự nhiên mở tủ lạnh rót nước sôi để nguội uống, chỉ khi uống gì khác hoặc ăn gì mới mời mọi người cùng uống cùng ăn. Chúng tôi tự động làm sạch gọn trong nhà, nhưng không bao giờ lên lầu nếu không ai bảo lên hoặc gọi lên. Chúng tôi chăm sóc chiếc Mobylette màu beige và nếu có thể sửa chữa những gì cần trong nhà.
Lại một mùa Thu trôi qua, Khoa lên Năm Thứ Hai Trường Luật, tôi lên Năm Thứ Nhất Trường Y Khoa, đóng lon Chuẩn Úy Sinh Viên Quân Y.
Khoa vẫn kiếm nhiều tiền dạy học còn tôi chỉ kiếm được vừa đủ như cũ vì ít rảnh.
Mùa Đông đến, Hường đan cho Khoa một chiếc áo len chui hở cổ sát nách rất đẹp và vừa vặn. Áo màu cà phê đậm, hợp với mái tóc màu nắng úa của hắn. Lan cũng đan cho tôi một chiếc áo len cùng kiểu, cũng rất đẹp và vừa vặn. Áo màu xám hợp với màu đen tóc tôi.
Dì Ba cho mỗi đứa tôi một đôi giầy bata thứ tốt. Giầy của Khoa màu nâu đậm, của tôi màu xám.
Chúng tôi biếu dì Ba một nồi cơm điện National lớn và một cái lẩu điện lớn thứ tốt.
Hai đứa tôi tặng Hường và Lan mỗi người một chiếc đồng hồ đeo tay hiệu Seiko mạ vàng thứ đắt tiền.
Những khi học trò được nghỉ lễ lâu và ngày Tết, Khoa và tôi cách một ngày lái xe đi Mỹ Tho.
Chúng tôi không bao giờ ngủ đêm tại tiệm may. Mỗi đứa tôi không bao giờ chở Hường hoặc Lan đi đâu một mình. Hai tình trạng này được duy trì một cách tự nhiên một phần vì Khoa và tôi chưa thấy mong muốn gì hơn, một phần cũng vì thì giờ eo hẹp. Nhưng tôi bỗng thấy hai lý do này không đứng vững khi nhớ ra tôi chỉ làm giống theo ý của Khoa. Hắn đã nêu ra vấn đề trách nhiệm và bảo rằng nếu vì một lý do nào đó hắn không kết hôn được với Hường thì mọi người vẫn hiểu rằng Hường còn trăm phần trăm là một cô gái. Phải chăng đây là trường hợp khi yêu, người ta tránh hết sức làm những gì có thể có hại cho người mình yêu ? Hay vì chúng tôi bị ảnh hưởng của hai câu tiếng Anh và tiếng Pháp chúng tôi rất ưa thích “Bạn có thể làm bất cứ những gì bạn muốn miễn là bạn không làm cho người khác đau khổ hoặc tức giận” (87) và “Con người là kẻ yêu thích những gì tốt và biết ghét những gì xấu” (88). Dù vì lý do gì, chúng tôi cứ thế đối xử với hai cô gái một cách tự nhiên và vui vẻ. Tôi cũng nghĩ không có gì gấp gáp cần phải tỏ tình yêu và xin kết hôn với Lan, tôi mới mười chín tuổi và nàng mười tám. Tôi tự hỏi nếu Khoa và tôi không kết hôn được với Hường và Lan thì hai cô gái này sẽ ra sao. Có lẽ hai nàng không thiệt hại gì mà có thể được tiếng tốt đã là bạn khá lâu với hai sinh viên trên Sài Gòn và mặc dầu không đi đến hôn nhân nhưng vẫn còn là con gái không ai có thể nói xấu điều gì. Nhưng tôi hoàn toàn tin tưởng Khoa và tôi chắc chắn sẽ cưới Hường và Lan. Tôi giữ chiếc áo len rất sạch và chỉ mặc đi My Tho khi trời lạnh, dọc đường tôi bận thêm một chiếc sơ mi rộng bỏ ngoài quần để che bụi.

(87) Bạn có thể làm bất cứ những gì bạn muốn miễn là bạn không làm cho người khác đau khổ hoặc tức giận: You can do whatever you want provided that you do not hurt anyone.
(88) Con người là kẻ yêu thích những gì tốt và biết ghét những gì xấu: Un homme est celui qui aime le bien et sait haïr le mal. <<<<<<<<<2015___Oct. 17, 2020>>>>>>>>>

Ba đưa một tờ giấy cho Lan rồi nói:
_Vậy ăn xong, con về nhà liền đi.
Lan đưa tờ giấy cho tôi xem. Thì ra là một cái điện tín dì Ba trả lại cho Lan. Tôi đọc: “Lan về gấp, mẹ đau nặng”.
Tôi đưa Khoa tờ điện tín để hắn đọc rồi truyền đi cho Hường.
Lan nhận lại điện tín Hường đưa, mặt không vui và lo.
Mọi người ăn trưa chậm lại, nói chuyện ít đi và nhỏ hơn.
Sau khi Khoa và tôi cùng hai cô gái dọn dẹp xong bữa cơm trưa, tôi đưa Lan ra bến xe. Xe Khoa chở Hường chạy trước, xe tôi và Lan chạy sau như thường lệ. Tôi có trong túi ba nghìn rưởi đồng, mượn Khoa được ba nghìn đồng. Tôi đưa Lan chiếc phong bì dán kín đựng sáu nghìn đồng (89):

(89) Một tô phở, một tô mì, hoặc một tô hủ tíu giá 5 đồng.

_Cô Lan, cô bỏ bóp ngay chiếc phong bì này kẻo rớt xuống đường.
Thấy Lan còn lưỡng lự, tôi nói tiếp:
_Đó là sáu nghìn đồng tôi tặng cô để chữa bệnh cho bác gái.
_Anh cho em nhiều tiền quá, em cám ơn anh. Nói xong Lan bật khóc.
Tôi chưa kịp vui vì giúp được Lan, bỗng buồn khi thấy đôi mắt đầm lệ của nàng trong kính xe chiếu hậu. Tôi đằng hắng nói:
_Cũng may là tôi đang kiếm được nhiều tiền. Có hãy dùng hết số tiền để chữa bệnh cho bác gái.
Trên đường về Sài Gòn, khi xe Khoa và xe tôi chạy song song, hắn hỏi:
_Khánh, mày nghĩ sao về bệnh của má của Lan.
Tôi suy nghĩ rồi trả lời:
_Từ trước đến nay không nghe nói má của Lan có bệnh gì. Vậy tình trạng bây giờ là bệnh mới có phát nặng. Má của Lan chắc cũng chỉ ba mươi chín hoặc bốn mươi tuổi như Dì Ba, nghĩa là còn trẻ nên sức chống bệnh mạnh mẽ. Tao nghĩ bác sĩ ở Bến Tre sẽ chữa hết bệnh cho bà ấy.
_Tao cũng tin như vậy. Khoa đưa ý kiến rồi nói tiếp:
_Bến Tre là tỉnh có nhiều người giỏi. Nhiều người Bến Tre làm lớn kể cả bên quốc gia lẫn Việt cộng. Vậy bác sĩ người Bến Tre ít nhất cũng phải lành nghề.
Tôi vui lên nhưng chẳng bao lâu thấy không yên tâm khi nhớ tới lúc Lan khóc trên đường ra bến xe. Nàng khóc vì cảm động khi nhận tiền tôi tặng hay vì cái điện tín ? Có lẽ vì cả hai.
Tôi lái chiếc Lambretta của tôi chậm lại để xe Khoa đi trước, rồi chúng tôi phóng nhanh về Sài Gòn.
Nắng chiều bắt đầu yếu dần hai bên ruộng. Oct. 25, 2020>>>>>>>>>

Sáng sớm trước khi lên đường đi Mỹ Tho, tôi mua hai mươi cái bánh rán (90) còn nóng để uống trà hoặc uống cà phê – Lan và Dì Ba rất thích.

(90) Bánh rán: bánh “cam” Hà Nội.

Khi Khoa và tôi tới tiệm may Như Ý, chỉ có một mình Hưởng ngồi may. Chào nhanh Hường, tôi đi thẳng vào nhà trong, đặt gọi bánh xuống bàn ăn. Rồi khát nước, tôi lấy một cái ly, tiến tới tủ lạnh.
Bỗng Khoa gọi giật tôi lại rồi nói:
_Hường mới cho biết Má của Lan mất rồi.
Tôi lắp bắp hỏi:
_Thật không ? Tại sao lại mất rồi ? Bệnh gì mà mất rồi ?
Khoa hạ thấp giọng:
_Bà đã treo cổ tự tử sau khi bị tên xã trưởng hãm hiếp.
Tôi bỗng hoa mắt, toàn thân run lên rồi tuột tay đánh rơi chiếc ly một cái “xoảng” trên sàn nhà gạch bông.
Hường vội chạy vào mặt buồn bã quét dọn các mảnh vỡ thủy tinh cho tôi.
Dì Ba trên lầu đi xuống.
_Thưa Dì Ba. Tôi và Khoa cùng cất tiếng chào.
_Chào hai con. Mới tới phải không. Dì Ba run giọng nói rồi làm như trả lại một tờ giấy cho Hường.
Đó là lá thư của Lan tôi được Hường cho xem như sau:
“Thưa Dì Ba,
Con xin phép Dì Ba cho con nghỉ làm việc ít ngày để lo xong chuyện nhà.
Kính mến,
Lan”
Tôi bỗng nói như la lên:
_Cô Hường, cô làm ơn viết ra giấy cho tôi địa chỉ của Lan và đường đi từ đây tới Bến Tre. Tôi phải gặp Lan ngay bây giờ. Oct. 28, 2020>>>>>>>>>
Hường đưa mắt nhìn Khoa hỏi ý kiến, Khoa lắc đầu.
Dì Ba khuyên tôi:
_Khánh à, theo thư của Lan, sau ít ngày lo xong chuyện nhà, Lan sẽ trở lại tiệm may làm việc và con sẽ gặp nó. Nếu con có gì gấp muốn nói với Lan thì viết ra giấy Dì sẽ đem tới bưu điện đánh điện tín cho Lan ngay bây giờ. Bến Tre có nhiều Việt cộng nằm vùng để gián điệp, tuyên truyền kiếm đảng viên mới và khủng bố. Việt cộng không ưa người di cư, con có thể là mục tiêu của đảng viên cộng sản quá khích.
Tôi thở dài, tìm giấy bút rồi gieo mình ngồi xuống ghế viết:
“Cô Lan, cô hãy tìm ngay luật sư để truy tố tên xã trưởng đó ra tòa. Tôi sẽ trả hết tiền luật sư.
Khánh”.
Chở Dì Ba ra bưu điện, tôi thỉnh thoảng nhìn kính xe chiếu hậu thấy Dì lấy khăn tay lau nước mắt. Tôi buồn, buồn hơn lúc thấy đôi mắt đẫm lệ của Lan.
Tới nơi, Dì Ba bảo tôi:
_ Con đứng đây chờ Dì vô trong gởi điện tín.
_Dạ. Tôi nói và làm theo vì biết Hường và Dì Ba không ai muốn cho tôi địa chỉ của Lan.
Bầu không khí có vẻ trở lại gần như bình thường tại tiệm may. Khoa và tôi pha cà phê và sửa soạn bánh rán để đem ra cho Dì Ba và Hường đang ngồi may. Bốn ly cà phê nóng trên bốn cái đĩa và bốn cái bánh rán đựng trong bốn cái đĩa ny lông lớn để hứng vụn bánh rơi xuống khi ăn.
Dì Ba nói:
_Có cà phê và bánh đây rồi. Giỏi thiệt, cám ơn hai con nghen.
Khoa cười toe miệng, tôi cười gượng. Oct. 30,2020>>>>>>>>>

Hường hỏi Khoa:
_Anh đưa em gói gì đây ?
_Hai con vịt quay và hai mươi cái bánh bía Khánh và tôi mua sáng nay ở Sài Gòn. Khoa đáp.
Quay sang tôi Hường nói:
_Anh Khánh, Dì Hai của Lan trên Sài Gòn đã xuống Bến Tre gặp Lan.
Nhà vườn má của Lan ở một nửa là của Dì Hai.
Tôi hỏi:
_Lan đã tìm được luật sư chưa ?
Hường đáp:
_Chuyện này em không rõ nhưng nghe Dì Hai nói người dân thấp cổ bé miệng thưa kiện viên chức chánh phủ khó mà thắng lắm. Má của Lan đã được mai táng nên lại càng khó hơn.
Đã hai Chủ Nhật không gặp Lan, tôi hơi bồn chồn. Nghe Hường cho biết tin về Lan, tôi thấy yên tâm nhưng vẫn tức giận về tai nạn xảy ra cho má của Lan. Nghe kể chuyện Dì Hai nói về dân thấp cổ bé miệng và viên chức chính phủ, tôi phừng lên và muốn nổi điên. Tôi thầm tự nói “Thảo nào cộng sản nổi lên khắp nơi và nước Pháp đã rút khỏi Việt Nam một cách mất mặt tại bờ sông Sài Gòn, cuốn cờ về nước một cách thê thảm và gần như phần đông người tiễn đưa là các bà lấy chồng Pháp. Tình trạng bây giờ không biết sẽ ra sao đây.” Tôi muốn uống một chút bia để phừng lên tối đa mà vỗ tay xuống bàn nhưng nể sợ Dì Ba và ngại Hường nên chỉ tới tủ lạnh lấy nước sôi để nguội uống và thở dài.
Mưa đâu bỗng rơi xuống làm tôi dịu lại nhưng buồn thêm khi nghĩ tới Lan.
Tôi cố gắng tìm hiểu thật đúng tâm trạng của Lan bây giờ bằng cách dùng phân tâm học (psychanalyse, psychanalysis) (91). Lan thuộc loại người thích can thiệp (interventionniste, interventionist): nàng đã tình nguyện dẫn đường cho tôi và Khoa (xem Chương V Gặp Gỡ, trang 25). Ngoài ra, Lan còn có tính ăn thua đủ, nghĩa là theo “luật một là tối đa hai là không có gì cả” (loi du tout ou rien, law of all or nothing) khi nàng nói “Tên dân vệ mà còn sống đem giết nó cho rồi” (xem Chương V Gặp Gỡ, trang 84). Vậy thì Lan hiện đang hận thù và căm hờn muốn giết tên xã trưởng.
Nhưng cũng có thể tôi nghĩ không đúng về Lan mà chính tôi mới là kẻ muốn giết tên xã trưởng và tôi đang bị “projection” (92) (“sự suy bụng ta ra bụng người”).
Có lẽ đúng ra là cả Lan và tôi đều đang muốn giết tên xã trưởng.

(91) Psyche (âme, soul) nghĩa là tâm hồn, analyse (analysis) nghĩa là phân tích; psychanalyse (psychanalysis) nghĩa là phân tích tâm hồn, nói một cách dễ hiểu là phân tích tâm lý tức là phân tâm học (môn học về phân tích tâm lý).
(92) Projection nghĩa đen là sự phóng ra đằng trước, nghĩa bóng trong phân tâm học là “sự suy bụng ta ra bụng người”.

Tôi bỗng giật mình vì thấy vấn đề đã trở thành quá lớn một cách ghê sợ nên vội tới tủ lạnh rót uống một ly nước sôi để nguội thật lớn.
Tôi thở dài nằm xuống chiếc sofa (93) và nhắm mắt lại.

(93) Sofa: ghế đệm dài ba người ngồi.

Tôi nghĩ trước hết tôi phải tìm gặp Lan và giúp nàng kiếm luật sư thật giỏi để truy tố tên xã trưởng ra tòa. (Còn tiếp)